Bu Hafta Kırmızı Gezegen Mars'ı Gözleyelim

Bu Hafta Kırmızı Gezegen Mars'ı Gözleyelim

Mars bu hafta Dünyamıza 99 milyon kilometre uzaklıktadır.

2012 yılına kadar en yakın konumunda olacak.

Teleskoplarınızı alın ve turuncu-kırmızı olarak parlayan Kırmızı Gezegeni gözleyin.

Doğuda Yengeç (Cancer) takım yıldızı tarafında ve Güneş battıktan hemen sonra yükselmektedir.

Kaçırmayın!

-1,3 ışık şiddeti büyüklüğünde parlayacak tıpkı en parlak yıldız Sirüs gibi.

Devamı...>>

Evrendeki Bilinen En Uzak Nesne

Evrendeki Bilinen En Uzak Nesne

Merkezdeki kırmızı nokta GRB-090423'ü gösteriyor.

Gökbilimciler Ulusal Bilim Vakfı Radyo Teleskobunu kullanarak (VLA) çok uzaklardaki nesneler hakkında ve dolayısıyla da evrenin oluşumu hakkında bilgi sahibi oluyorlar. Gama ışını parlaması (GRB) olarak bilinen olay aslında devasa bir yıldız patlamasıdır.

23 Nisan'da Dünya'dan 13 milyar ışık yılı uzaklıktaki bir patlamayı NASA'nın Swift uydusu saptamıştı. Bu uzayda bilinen en uzak nokta olarak kayıtlara geçti. Çünkü söz konusu patlamayı oluşturan nesne evren henüz 630 milyon yıl yaşındayken oluşmuş. Bu da evrenin şu anki yaşının dörtte biri zamanına denk geliyor.

Ulusal Radyo Gözlemevi'nden Dale Frail: "Bu patlama ile evrenin erken dönemine ilişkin kanıtlar elde ediliyor ve o zamandan bu zamana evrenin yapısında köklü değişiklikler olduğu ortaya çıkıyor. Geçmiş dönemde oluşan yıldız ve ilk gökadalarla başlayan değişimler devam ediyor. Görülen patlama eski bir nesnenin patlamasıdır " diyor.

VLA-Çok Büyük Anten Dizisi

Tüm dünyadaki gökbilimciler GRB-090423 (GRB, gama ışını patlamasıdır. Yandaki rakamlar ise patlamanın keşfedildiği tarihi yıl/ay/gün olarak belirler) keşfedildiğinden bu yana verileri incelemekle uğraşıyorlar. VLA, ilk günkü keşfin ardından geçen birinci haftanın sonunda nesneden gelen radyo dalgalarını kaydetti. Ancak bu kayıtlardan iki ay sonra nesne birden gözden kayboldu.

Bilim insanları patlamanın yüksek enerji içerdiğini ve küresel boyutta bir patlama yapan orta boy bir yıldızın çevresini saran ve genişleyen homojen ince bir gazın oluştuğunu belirledi.

Gökbilimcilere göre evrenin ilk zamanlarında oluşan yıldızlar günümüz yıldızlarından daha farkıydı. Daha parlak, daha büyük ve daha sıcaktılar. Bu bilgiyi test etmek için ancak GRB-090423 gibi çok uzaklardaki parlamalarla gerçekleşebiliyor.

2012'de tamamlanması planlanan ALMA (Atacama Büyük Milimetrik ve Milimetre altı Anten dizisi) ve ELMA (Genişletilmiş Çok Büyük Anten dizisi) ile bu tür patlamalar daha yoğun bir şekilde incelenebilecek.

Kaynak: Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi
Devamı...>>

Süper Etkili Parçacık İvmelendiricisi

Süper Etkili Parçacık İvmelendiricisi

RCW 86'nın iki farklı teleskop ile alınmış birleşik görüntüsü. Resimdeki mavi renk ESO ile kırmızı ise Chandra ile alınmıştır.

Bu görüntü NASA Chandra X-ışın Gözlemevi ve Güney Avrupa Gözlemevinin Çok Geniş Teleskopu ile sağlandı, süpernova RCW 86 kalıntısının kaba dairesinin bir kısmını göstermektedir.

Bu bir patlayan yıldızın kalıntısıdır ve Çinliler tarafından milattan sonra 185 yılında ilk kez gözlendi. RCW 86, bizden 8200 ışık yılı uzaklıktaki Pergel (Circinus) Takım Yıldızında bulunuyor. Resimdeki mavi renk X-ışını dalga boyunu ve kırmızı renk ise görünür dalga boyunu göstermektedir.

Astronomlar bu kalıntı için yaptıkları çalışmalarla süpernova kalıntıları hakkında yeni detaylı bilgiler edindiler.

Samanyolunun süper etkili parçacık ivmelendiricilerinin bu kalıntılarda rolü olduğunu anladılar ayrıca bu bölgede görülen şok dalgalarının parçacık ivmelenmesinde etkin ve bu süreçte harcanan enerji miktarının Dünya'da gözlenen kozmik ışınların sayısına uymakta olduğunu anladılar.

Kaynak: Chandra Gözlemevi Sitesi

Devamı...>>

Denizli Nalan Kaynak Anadolu Lisesi Gözlemevi Açıldı

Denizli Nalan Kaynak Anadolu Lisesi Gözlemevi Açıldı

Dünya Astronomi Yılı nedeniyle dünyada olduğu gibi ülkemizde de çeşitli etkinlikler düzenleniyor. Geçtiğimiz hafta sonu bu etkinliklerden en önemlilerinden biri gerçekleşti: Denizli Kaynak Anadolu Lisesi Gözlemevi Açılışı.

Bir gözlemevi kurarak insanların bundan yararlanmasını ve gökyüzüne başka gözle bakmalarını sağlamak gökbilim için çok önemlidir. Bu sayede gökyüzüne teleskopla bakan ve gök cisimlerini yazılı veya görsel basın dışında kendi gözleriyle görme olanağı sağlanır. Herkes teleskop alamayabilir. Ama bu tür merkezlere başvurarak veya gözlem şenliklerine katılarak gökyüzünün eşsiz güzelliğine tanık olabilir.

İşte bu önemli konuda Denizli artık bir gözlemevine kavuştu. Hem de bir devlet okuluyla. Ülkemizde sanırım ilk defa bir devlet okulu şehirdeki kurumların imkanlarından da yararlanarak, onları bir amaç için bir araya getirerek gözlemevini oluşturdu. Gözlemevi açılışı aynı zamanda sempozyumu da beraberinde getirdi. Ülkemizin çeşitli illerinden gelen 60 kadar gökbilim meraklısı öğretmene gökbilimnle ilgili temel bilgişler verildi. Kimler mi verdi: İstanbul Kültür Üniversitesi (İKÜ) Rektörü Prof. Dursun Koçer, yine İKÜ'den Prof. Zeki Aslan, Ankara Üniversitesi Astronomi Bölüm Başkanı Prof. İ. Ethem Derman, Ege Üniversitesi'nden Prof. Zeynel Tunca (aynı zamanda TAD Genel Sekreteri) ve Prof. Serdar Evren, TÜBİTAK Gözlemevi'nden Doç.Dr. Tansel Ak, 19 Mayıs Üniversitesi'nden Prof.Dr. Hüseyin Kalkan, Amatör Gökbilimciler Uğur İkizler ve Tunç Tezel.

Denizli artık bir gözlemevine sahip. Gönül ister ki bu güzellik diğer illere de yayılsın ve her ilimizde en az bir okulumuzda veya bir kurumumuzda halkın da yararlanabileceği bir gözlemevi oluşturulsun. Bu dileğimizin yapılamaz olmadığını insanlar ve kurumlar bir araya geldiklerinde zor görülen işlerin dahi yapılabileceğini gözteren Denizli Nalan Kaynak Anadolu Lisesi öğretmen, öğrenci ve idarecilerine (başta bu ivmeyi sağlayan Tahsin Demirci öğretmenimize), sonra da gözlemevinin kurulmasına ön ayak olan Nalan Kaynak Hanımefendi ve eşine, Miili eğitim Müdürlüğü'ne, Denizli Valiliği'ne Gök Bilgi adına teşekkür ederiz.

Pamukkale gezisinden bir an.	Gözlemevi teleskobu
	Astronomi Öğretiminde karşılaşılan zorluklar paneli. Konuşmacılar soldan sağa: Neşever Baltacı, Mert Koçer, Prof.Dr. Zeynel Tunca, ben, Ümran Yılmaz
	Soldan sağa:Prof.Dr. Ethem Derman, Prof.Dr. Zeki Aslan, Prof.Dr.Dursun Koçer, Prof.Dr. Hüseyin Kalkan

Uğur İkizler'den sempozyum görüntüleri:
Pamukkale'den Denizli	Pamukkale'deyiz.
Ethem Hocamız "Portakal Modeli"ni anlatıyor.	Neşever Hocamızın öğrencileriyle yaptığı teleskobu Zeynel Hocamız test ediyor.
Bu sefer teleskobu ben sabitlemeye çalışıyorum.	Sempozyumun sürprizi
Zeki Hocamız Işık Kirliliğini anlatıyor.	Teşekkürler

Açılış haberi için: Denizli Valiliği

Devamı...>>

100 Saatlik Astronomi Etkinlikleri Başlıyor

100 Saatlik Astronomi Etkinlikleri Başlıyor

Galile'nin teleskobuyla Jüpiter ve dört uydusunu izlemesinin 400. yılı olması nedeniyle 2009 yılının Astronomi Yılı olduğu birçok Gökbilim sitesinde daha önce duyurulmuştu. Dünya Astronomi Yılı (DAY) nedeniyle yıl içersinde çeşitli etkinlikler düzenleniyor. Bu etkinliklerden belki de en önemlisi 2-5 Nisan tarihleri arasında tüm Dünya'da yapılacak olan 100 saatlik Astronomi Etkinlikleri...

Ülkemizde DAY 2009 adıyla açılan bilgi sitesinde mevcut etkinliklere yönelik içerikler bulunmakta. Üniversiteler, okullar ve çeşitli dernekler yapacakları etkinlikleri DAY 2009 ekibine bildiriyor.

Kısaca 2-5 Nisan tarihleri arasında Dünya üzerinde yapılacak en önemli etkinlikler:
80 Teleskop ile 24 Saatlik Canlı Yayın:
Türkiye saatiyle 3 Nisan Cuma günü saat 11:00'dan 4 Nisan Cumartesi günü saat 11:00'a kadar sürecek olan etkinlikle Dünya üzerindeki 80 teleskopla internet üzerinden canlı yayına geçilecek. Açılışı Hawai'deki Gemini teleskopu başlatacak. Her 20 dakika arayla bir başka teleskopun bulunduğu gözlemevi yayına geçecek.

Canlı yayında ilgili gözlemevinin hangi çalışmaları yaptığı, neyi, nasıl gözlemlediklerini, gözlemevinde çalışan gökbilimcilerin çalışma ilkelerine tanık olacağız. Yapacağınız tek şey DAY 2009 sayfasındaki ilgili linke girmek.

Okullarda Yapılabilecek Çalışmalar:
Teleskobu olan okullar gece ve gündüz gözlemi için gerek öğrencilere gerekse diğer kişilere yönelik gözlem şenlikleri düzenleyebilirler. Gece gözlemlerinde ise kış gecelerinin vazgeçilmez parçası olan Avcı takımyıldızını ve takımyıldızdaki Betelgeuse'u gösterebilirler. Gökyüzünün en parlak yıldızı Sirius'u izlettirebilirsiniz. Ayrıca Satürn'ü ve halkalarını izlettirmek, teleskopla hiç tanışmamış birine ilginç gelebilir. Gökyüzünde teleskobu kurduğunuz ve gözlemi başlatacağınız saatte hangi gökcisminin nerede olduğunu mevcut Gökyüzü atlaslarından veya internet üzerinden yayım yapan Neave gibi bir siteden veya Stellarium gibi bir programdan görebilirsiniz.

Teleskopu bulunmayan okullarda ise 2 ve 3 Nisan tarihlerindeki matematik, fizik, fen bilgisi gibi derslerde konuya ilişkin sunumlar izlettirilebilir. Bu konuda internet ortamında yeterince döküman mevcut. Birkaçı;
Mevsimlerin Oluşumu (Prof. Dr. Ethem Derman, M.Sc. Rahşan Kalcı)
DAY 2009 ve Galileo (Prof. Dr.M. Ali Alpar)
Yer ve Gökbilim Kültürü (Prof. Dr. Ethem Derman)
Gökyüzü, Görünür Hareketler ve Tutulmalar (Prof. Dr. Zeynel Tunca)
Güneş Sistemi Dışındaki Gezegenler (Ümit Fuat Özyar)

Etkinlik Yapılan Yerlere Geziler
Bulunduğunuz ildeki Üniversitelerin yaptıkları etkinliklere katılabilirsiniz. Sadece üniversite değil, çeşitli dernek ve kurumlarda bu tür etkinlikler yapmaktadırlar. Etkinliklerle ilgili olarak; DAY 2009'daki ilgili sayfada detaylara ulaşabilirsiniz.

Devamı...>>

344 Ötegezegenimiz Oldu!

344 Ötegezegenimiz Oldu!

Ötegezegen sayısı 344'e, gezegeni bulunan yıldız sayısı da 291'e yükseldi. Son bulunan iki ötegezegen 2 m lik Alfred Jensch Teleskopu ile 3 yıldır yapılan bir araştırmanın ve gözlemin sonucunda keşfedildi. Yeni bulunan gezegenlere ilişkin temel bilgiler şu şekilde:



42 Dra b: 316 ışık yılı uzaklıktaki K tayf türünde, taç sıcaklığı 4200 C derece olan 42 Dra yıldızına ait bulunan ilk gezegen. Gezegen en az 3.88 Jüpiter kütleli. Yıldızına 1.19 GB (Gök birimi) uzaklıkta.

HD 139357 b: 395 ışık yılı uzaklıktaki K tayf türünde, 11.5 Güneş çapında, taç sıcaklığı 4700 K derece olan HD 139357 yıldızına ait keşfedilen ilk gezegen. HD 139357 b gezegeni, en az 9.76 Jüpiter kütleli, yıldızına 2,36 GB uzaklıkta ve dolanım süresi 1125 gün. Gezegenlere ilişkin detayı bilgiler planetquest adresinde bulunabilir.



Yandaki çizimde bulunan gezegenlerin Güneş Sistemi'ndeki olası yerleri karşılaştırılmıştır.
Devamı...>>

Dünya Benzeri Gezegen Avına Doğru

Dünya Benzeri Gezegen Avına Doğru

NASA'nın 6 Mart 2009 günü Türkiye saatiyle 13:48'de, Florida'daki Cape Canaveral Uzay Üssünden fırlatacağı Kepler Uzay Teleskopu'nun yapımı tamamlandı. Astronomy.com sitesinde yeralan habere göre NASA, aracın Kaliforniya'daki laboratuvarda yapım aşamasının bitip, aracın fırlatılacağı üsse gönderilme işlemlerinin başladığını bildirdi.


Kepler Uzay Teleskopu, Dünya çevresindeki yörüngesine oturtulduktan sonra 100 bin yıldızın olası gezegenlerini bulup bu gezegenler hakkında bilgi toplayacak. Gezegenlerin yörünge dış merkezliliğini, gezegenlerde yaşam izlerini, suyu, atmosfer yapıları hakkında bilgi toplayacak.

Ancak Kepler'in en önemli görevi Dünya benzeri gezegenler bulmak. Her yıldızda yaşam için ideal bir bölge bulunuyor. Bu bölgelerde bulunabilecek gezegenlerde yaşam olma olasılığı yüksek. Kepler işte bu bölgelerde yer alan gezegenlerle özel olarak ilgilenecek ve Samanyolu Galaksisi'nde "acaba yalnız mıyız?" sorusuna cevap arayacak.

NASA çalışanlarını ve Kepler projesinde görev alan ve alacak bilimadamlarının heyecanını paylaşmak işten bile değil. Öyle değil mi?

Kaynak:
http://www.astronomy.com/asy/default.aspx?c=a&id=7784
http://www.nasa.gov/mission_pages/kepler/main/index.html
Devamı...>>