Panstarrs Kuyrukluyıldızını Gözlemek İçin Hazır mısınız?

Panstarrs Kuyrukluyıldızını Gözlemek İçin Hazır mısınız?

Prof. Dr. Ethem DERMAN'ın kaleminden...

Panstarrs KY'ını batı yönünde güneş battıktan 30 dakika sonra nerede göreceğimizi gösteren temsili resim.

Evet Panstarrs kuyrukluyıldızı (KY) defileye çıkmaya hazırlanıyor. 2013 bir KY yılı olacak ve ilki Mart ayının ikinci haftasından itibaren kuzey yarımkürede yaşayan gökyüzü meraklılarına kendini tam batı yönünde gösterecek. Bu görkemli gökyüzü cismini nasıl ve nerede göreceğiniz ise resimde açıklanmış. Bu resim güneş battıktan 30 dakika sonrasını 7-25 Mart tarihleri arasında gösteriyor. Güneşin battığı yönde yani batı ufkunuz açık olan bir yerden gözlem yapmanız gerekir. Kuşkusuz güneşe yakın oldukları için en parlak zamanı 7 Mart ama günbatımı daha bitmediği için ve ufka yakın olduğundan kendisini o kadar parlak göremiyeceğimiz bir kenara büyük olasılıkla tanımakta bile zorluk çekeceğiz.

KY'ın gökyüzünde 10 Mart- 1 Nisan tarihleri arasında takip edeceği yolu bu resimde görüyorsunuz. Kntlıat (Pegasus) takımyıldızının parlak yıldızlarını referans alıp kendisini görebilirsiniz.

Fakat 12 Mart Salı akşamı hilal şeklindeki Ay bize güzel rehberlik edecek. Ay'ın hemen üzerinde onu muhteşem kuyruğu ile göreceğiz. Ne olursa olsun bu gözlemi kent ışıkları içinde yapmayın, çünkü ışık kirliliği sizi bu güzel gösteriden mahrum etmek için elinden geleni yapacak. Karanlık bir yerlere gidin. İstanbul'da oturan meraklılar belki en yakın karanlık yer olarak Şile'yi seçebilir ama ben kentin batısında bir yerlere gitmelerini öneririm. Ben içanadoluya Yozgat Sorgun'a gidiyorum, biliyorsunuz kambersiz düğün olmaz.

Panstarrs KY'nın güneş sistemi içindeki yörüngesi. Hiperbolik bir yörüngede bize misafir olan KY önce kuzey yarımküreden geliyor, sonra güney yarıküreye geçiyor ve uzayın derinliklerinde kaybolacak. Yörüngesinde koyu mavi renk ile gösterilen kısmı tutulma düzleminin altınde gerçekleşen yörüngesi.

Panstarrs KY'nın parlaklığı kuzey yarımkürede görüldüğünde 1. kadirden veya biraz daha parlak olacak. Bu ise büyükayı takımyıldızının yıldızlarının parlaklığından biraz daha parlak demektir. Ama KY nokta cisim olmadığı için kadir eşeli cinsinden verilen parlaklık gözlem yapanları yanıltır. Bu parlaklıkta çıplak gözle görmek mümkünse de yanınızda basit bir avcı dürbünü olmasında yarar var. Nereye bakacağınız ise resimde gösterilmiştir. En iyisi 12 Mart tarihi çünkü bakacağınız yeri kolaylıkla bulabilirsiniz çünkü o gün rehberiniz Ay size hizmet edecektir.

Avustralyadan Michael Mattiazzo 200 mm'lik objektifi ile 3 dakika poz vererek aldığı bu fotoğrafta KY'ın iki kuyruğunun yanında iyon kuyruğu da ortaya çıkmıştır.

Mart ayının ilk günlerinde Güneş'e iyice yaklaşan KY, Merkür yörüngesinin içinde yer alacak. Güneşe yaklaşmadan önce güney yarımkürede yaşayanlar bu KY'ın çeşitli fotoğraflarını çektiler. Aşağıda çeşitli tarihlerde çekilmiş Panstarrs KY'nın fotoğraflarını göreceksiniz. Altyazılarında geniş açıklama yapmaya çalıştım.

28 Şubat tarihinde Panstarrs-4. Terry Lovejoy Avustralyada yaşayan meşhor kuyrukluyıldız avcısı Terry Lovejoy 9 Şubat tarihinde çektiği bu fotoğrafta KY'ın iki belirgin kuyruğu (toz ve gaz) görülüyor. Bu tarihte KY 5.5 kadir yöresindeydi.

Avustralyanın Melbourne kentinin üstünde Panstarrs KY'ı çıplak gözle görülebiliyordu. Bu fotoğraf dün yani 2 Mart günü Carl Grubber tarafından çekildi.

Yeni Zelanda'dan Ian Cooper 27 Şubar günü 30 saniye poz ile çektiği fotoğrafta Panstarrs KY'ını görüyorsunuz.

Devamı...>>

2013 Yılında Güzel Bir Gökcismi: PANSTARRS Kuyrukluyıldızı

2013 Yılında Güzel Bir Gökcismi: PANSTARRS Kuyrukluyıldızı

Önümüzdeki yılın başlarında bir kuyrukluyıldız (KY) hem yere hem de Güneşe çok yaklaşacak. Merkür gezegeninin yörüngesinin içine kadar gircek olan PANSTARRS KY'ı çıplak gözle görülebilecek. 9 Mart tarihinde Güneşe 45 milyon km yaklaşacak olan bu güzel gökcisminin buz yapısının buharlaşarak geniş bir KY başı ve kuyruğu oluşturacağı tahmin edilmektedir. 

Ne kadar parlak olacağı konusunda kimse tam bir şey söyleyemiyor, çünkü KY'ların parlaklığını tahmin etmek çok zordur, bakarsın ikiye bölünebilir ve o zaman da sönükleşebilir. Fakat bazıları bu KY'ın Mart 2013 tarihinde Vega veya Arcturus kadar parlak olacağını ileri sürmektedir ki bu ise tam bir gökyüzü şöleni demektir.

Şu anda PANSTARRS kuyrukluyıldızı 12 kadir parlaklığında ve güney yarımküredeki amatörler önümüzdeki günlerde yaklaştıkça parlaklaşan bu KY'ı gözleme şansına sahip olacaklar. Kuzey yarımküredeki gözlemciler ise şimdilik elveda derken Porto Riko'daki Efrain Morales burada verdiğim görüntüyü 4 Eylül günü zorlukla çekti, çünkü cisim ufka çok yakındı ve batan güneşin ışıkları hala gökyüzünü aydınlatıyordu. Mart ayının son haftalarında Güneşe en yakın olduğu noktayı geçtikten sonra bizler de bu PANSTARRS Kuyrukluyıldızını görebileceğiz.

Prof. Dr. Ethem DERMAN
Devamı...>>