Süper Etkili Parçacık İvmelendiricisi

Süper Etkili Parçacık İvmelendiricisi

RCW 86'nın iki farklı teleskop ile alınmış birleşik görüntüsü. Resimdeki mavi renk ESO ile kırmızı ise Chandra ile alınmıştır.

Bu görüntü NASA Chandra X-ışın Gözlemevi ve Güney Avrupa Gözlemevinin Çok Geniş Teleskopu ile sağlandı, süpernova RCW 86 kalıntısının kaba dairesinin bir kısmını göstermektedir.

Bu bir patlayan yıldızın kalıntısıdır ve Çinliler tarafından milattan sonra 185 yılında ilk kez gözlendi. RCW 86, bizden 8200 ışık yılı uzaklıktaki Pergel (Circinus) Takım Yıldızında bulunuyor. Resimdeki mavi renk X-ışını dalga boyunu ve kırmızı renk ise görünür dalga boyunu göstermektedir.

Astronomlar bu kalıntı için yaptıkları çalışmalarla süpernova kalıntıları hakkında yeni detaylı bilgiler edindiler.

Samanyolunun süper etkili parçacık ivmelendiricilerinin bu kalıntılarda rolü olduğunu anladılar ayrıca bu bölgede görülen şok dalgalarının parçacık ivmelenmesinde etkin ve bu süreçte harcanan enerji miktarının Dünya'da gözlenen kozmik ışınların sayısına uymakta olduğunu anladılar.

Kaynak: Chandra Gözlemevi Sitesi

Devamı...>>

Lyman Alfa Damlaları:Galaksilerin Yaşlandığı Kozmik Damlalar

Lyman Alfa Damlaları:Galaksilerin Yaşlandığı Kozmik Damlalar

Chandra ile evrenin ilk döneminde yerleşen hidojen gazındaki örnek damlalarda kütlece büyük kara deliklerin büyümeleri sırasında bulundu. Bu karadeliklerde ve patlamalarda yıldızlar oluşmaktadır ve bunlar damlaların ısınmasına ve ışımasına sebep olmaktadır. Bu durum galaksi ve kara deliklerin hızlı büyümelerini durdurmaya başladıkları evreyi yani"yaşlanmalarını" göstermektedir.

NASA Chandra X-ışın Gözlemevinde 29 dev damlanın ayrıntılı incelenmesi sonucu belirlendi.
Bu gizemli damlalara yaydığı ışıktan dolayı "Lyman-alfa damlaları " denmektedir,bunlar yüz binlerce ışık yılı uzaktadır ve evren sadece 2 milyar yıl veya yaklaşık bunun %15 'i kadar yaşından beri görülmektedir.

Damladan gelen ışıma ; Lyman-alfa

optik görüntü (sarı renkli) National Astronomy Observatory, Japon Subaru Teleskop ile

optik görüntü (beyaz), Hubble Uzay Teleskop ile

kızılötesi görüntü (kırmızı), Spitzer Uzay Teleskop ile gözlemlendi.

Nihayet Chandra X-ışın Gözlemevi ile (mavi) olarak galaksi merkezinde büyüyen dev karadelik varlığını ispatlamaktadır. Zaten bu damlaların bu kadar parlaması için galaksi merkezinde yeterince ısı var.

Buna benzer aktivite 4 kara delikte ve süper kütleli karadeliklerde görülmektedir ayrıca bunları galaksi merkezinde 3 parlak süpernova ile karşılaştırmak mümkün ve benzer patlamalara örnek resimler bağlantıdan bakılabilir (a companion illustration)

Damlalar galaksi ve karadeliklerin büyümelerini durdukları ilk veya ikinci evreyi göstermektedir buna"geri besleme" denmektedir.

Devamı...>>

Tycho Süpernova Kalıntısı

Tycho Süpernova Kalıntısı

     Tycho Süpernova kalıntısının yeni görüntüleri
NASA Chandra X-ışın Gözlemevi ve Spitzer Uzay Teleskop ve Calar Alto gözlemevi, İspanya ile X-ışın ve kızılötesi gözlemleri olarak alındı.



     Görüntü ,Tycho Brahe ve diğer astronomların parlak yıldız patlaması olarak gözlemlerinden ,dört asırdan fazla bir süredir devam etmektedir.

     Patlama , X -ışınlarında görünen, genişleyen kısım(yeşil ve sarı) sıcak bulut ışıma kalıntısıdır
blazing hot cloud Mavi daireler X-ışınlarında görünen ,patlamanın ultra-enerjik elektronlarının yer aldığı dış şok dalgalarıdır, kırmızı renk ise 24 mikron dalgaboyunda kızılötesi ışındır,süpernovanın dış kısmındadır ve arka plandaki yıldızlar beyaz renkte gözlenir.

     Oliver Krause, (Max Planck Institute for Astronomy -Almanya) çalışmalarına göre bu patlayan süpernova Tip Ia sınıfından bir beyaz cüce çift yıldız sistemine uymaktadır.
Devamı...>>

Gökyüzünde Ne Yıldızlar Var...

Gökyüzünde Ne Yıldızlar Var...

Evrende bize yakın mı uzak mı bilemediğimiz gizemli bir ışık kaynağı kendini gösterdi ve daha sonra yok oldu. bunun ilginçliği nerede diye sorabilirsiniz. Çünkü biliyoruz ki çok farklı türden değişen yıldızla dolu gökyüzü. Neden en azından yılda 10-15 tane keşfedilen süpernovalardan biri olmasın. Bu tür yıldızların çoğu parladığı zaman görülür daha sonra iyice sönükleşirler ve görünmez olurlar. Ama bu tesadüfen görüntülenen gökcismi bunların hepsinden farklıydı.


İlk kez 2006 yılında NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu ile saptandı. Yukarıda değindiğimiz arklı yıldız türlerinden tamamen farklı yeni bir sınıfın ilk temsilcisiydi. Araştırmacılara göre daha önce böyle bir cisim hiç gözlenmemişti. Gökbilimciler nova veya supernova gibi çeşitli yıldız patlamalarından çok şiddetli ışık parlamaları gözlemeleri yaparlar ama Hubble'ın 21 Şubat günü keşfettiği kozmik parlama bunlardan farklıydı. İlk 100 günde ışığı yavaş yavaş arttı ve sonraki 100 günde de yavaş yavaş söndü ve ortadan yok oldu. Parlaklığındaki bu artma ve azalma patlama gösteren yıldızların bir anlamda kimlik bilgisidir ama bu şekilde parlayan ve sönen hiçbir gökcismi bugüne dek gözlenmemişti. Süpernovaların en parlak duruma gelmeleri 70 günden daha fazla olamaz ve çekimsel mercek olaylarının parlama süreleri süpernovalardan da kısadır. Bu nedenle olayın basit bir açıklaması bulunmamaktadır.

Bu iki fotoğraf Hubble Uzay Teleskobu ile çekildi. Ekim 2005 ile Ocak 2006 tarihleri arasında bir şey gözükmüyor, ilk kez 21 Şubat 2006 tarihinde parlamaya başlıyor. 21 Mayıs 2006 tarihinde açekilen ikinci fotoğrafta gökcisminin ne kadar parladığı görülüyor. Parlamanın kaynağı henüz bulunmuş değil.

Bu tuhaf Hubble gözlemini yapan Lawrance Berkeley Ulusal Labaratuarında (LBNL) çalışan Kyle Barbary "ona benzer kiçbirşey görmedik" diyor. Katalog adı SCP 06F6 olan bu cisimden alınan tayfta da belirgin olarak elementlere ilişkin çizgi görülmedi, belki çok kırmızıya kaymış molekül karbonun soğurma çizgileri olabilir diye bir tahmin yürütülebilir. Bu kırmızıya kayma doğru ise o zaman cismin 1 milyar ışık yılı uzakta olması gerekir. Tayf gökbilimcilerin en büyük silahıdır, eğer bir cisim tayfını alırlarsa onun bir yıldıza mı, gökadaya mı, kuazara mı olduğu hemen bilinir fakat bu cismin tayfı da belrgin bir parmak izi bırakmamıştı. Daha önce aynı bölgenin gözlemleri ve çeşitli gök katalogları incelendi ve geçmişte de o cismin görülmediği anlaşıldı.

Bu cisim LBNL'in "Süpernova Kozmolji" projesi çerçevesinde süpernova ararken tesadüfen keşfedildi. Bu proje çerçevesinde Hubble Çoban takımyıldızında 8 milyon ışık yılı uzaklıkta bir gökada kümesini gözlüyordu. Fakat bu tuhaf cisim Samanyolu'nun halesinde de olabilir veya sözkonusu gökada kümesinde de. Araştırmacılar bu gökcismi için şimdi sadece bazı tahminlerde bulunmaya çalışıyorlar, örneğin karbonca zengin bir yıldızın çekirdeğinin çökmesi dolayısıyla patlaması, bir beyaz cüce yıldızla asteroidin veya kara deliğin çarpışması gibi. Fakat bu modellerin hiçbiri bu gözlenen cismi açıklayamaz diye de devam ediyorlar. Benzer bir cisim gözleyinceye kadar bu olay gizemini koruyacağa benziyor. Halbuki bizim UFO'culara sorsalar bu olsa olsa yaklaşan bir uçan daire olabilir, sonra da vazgeçip geri dönmüşlerdir !!!.

http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2009/04/full/

Devamı...>>

Kraliçe A Süpernovasının Patlama Sonrası Filmi

Kraliçe A Süpernovasının Patlama Sonrası Filmi

Aşağıdaki film, günümüzden 11000 yıl önce patlayan Kraliçe A (Cassiopeia A) Süpernovasının Haziran 2000, Şubat 2002, Şubat 2004 ve Aralık 2007 yıllarında çekilmiş X -ışını görüntülerinden oluşmuştur.


Kraliçe A'nın ilk ışığı 1600 yıllarda Dünya'ya ulaşmış olmalı. Ancak hiç kimse tarafından farkedilmedi çünkü yıldız bizden çok ama çok uzaklarda: 11000 ışıkyılı.

Büyük kütleli bir yıldız yakıtını bitirdiğinde, kendi üzerine çökerken, bir kısım maddeyi de dışarı savurur. Yıldız çok küçülerek bir nötron yıldızı haline gelir. Olay sırasındaki patlama çok yüksek bir ışımaya neden olur ve bu Dünya'dan izlenebilir.

Kaynak:
http://chandra.harvard.edu/photo/2009/casa/vard.edu/photo/2009/casa/

Devamı...>>